Wouter Jambon heeft één punt,… maar zit er voor het overige naast

Universiteit.jpgVerrassend. Dat dacht ik toen ik de mening van KVHV-praeses, Wouter Jambon, las. Als ik de jongeman over elitevorming aan de universiteit hoor spreken, heb ik weliswaar het gevoel dat hij meer thuishoort in de Vlaamse Beweging ten tijde van Jan-Frans Willems, dan in die van de 21ste eeuw. Ik ben er de jongste jaren immers steeds meer van overtuigd geraakt dat de elite van Vlaanderen vooral jongeren zijn die BSO of TSO hebben genoten. Om o.a. die reden ben ik ook tegenstander van het Masterplan voor de hervorming van het Secundair Onderwijs. Een opwaardering van het BSO en TSO-onderwijs is nodig. Niet de afschaffing van de zogenaamde schotten. Vooral de ouders van onze kinderen moeten duidelijk gemaakt worden, dat het voor een mooie toekomst niet enkel in het ASO en aan de universiteit te doen is.

En daar heeft Jambon junior wel gelijk. In de strijd voor de zogenaamde democratisering van het onderwijs is de slinger volledig naar de andere kant doorgeslagen. Daar waar het eigenlijk de bedoeling was dat elk kind dezelfde kansen moest hebben om hoger onderwijs aan te vatten, leeft nu het dogma dat elk kind naar de universiteit moet. Ik sta nog altijd achter de basisbedoeling. Daarom verzet ik me bv. tegen de verhoging van het inschrijvingsgeld aan de universiteiten. Het – in vergelijking met andere landen – lage inschrijvingsgeld en het systeem van studiebeurzen vanuit de overheid, heeft er voor gezorgd dat er heel wat toppers zijn afgestudeerd, die in andere omstandigheden nooit aan hoger onderwijs zouden zijn begonnen. Zelfs in het publieke leven zijn de voorbeelden daarvan legio.

Maar we moeten inderdaad af van dat dogma dat iedereen dan maar naar de universiteit moet. Ten eerste zorgt de enorme toename van studenten en het niet-volgen van de hiervoor nodige middelen dat de werking van onze universiteiten onder een enorme druk komt te staan. Je mag niet vergeten dat een universiteit niet enkel een onderwijsinstelling is, maar ook – en even belangrijk – een onderzoeksinstelling. Meer middelen nodig voor het onderwijsluik, betekent minder onderzoek.

Ten tweede is er de kost van de schare studenten die hoger onderwijs aanvatten, maar nooit een diploma halen. Het inschrijvingsgeld is niet kostendekkend. De kost van een student aan de overheid is een veelvoud van dat bedrag. Om dan nog te zwijgen over de kost voor de ouders.

Ten derde is er het probleem van de nivellering. Universiteiten en Hogescholen krijgen ondermeer een bedrag per student uit hun overheidsfinanciering. Gelet op de financieel moeilijke situatie en onder het motto dat elke euro er één is, zal een universiteit niet echt geneigd zijn veel studenten reeds na één jaar te laten uitstromen. Hoe hou je er dan zoveel mogelijk aan boord? Inderdaad.

Dit maakt dat dit specifiek aspect dat Jambon heeft aangehaald, één van de redenen is waarom ik van mening ben dat de financieringswijze door de overheid van onze universiteiten en hogescholen moet herzien worden. Subsidies afhankelijk maken van het aantal studenten is even fout als quota opleggen voor wetenschappelijke publicaties. Hogescholen en universiteiten verdienen van de Vlaamse overheid meer vertrouwen, ergo autonomie.

Nog een kort woordje over het idee van Antwerps rector Verschoren om bedrijven meer te laten betalen voor het inschrijvingsgeld van studenten. Ik ben daar geen voorstander van. Het focust te veel op universiteiten als een fabriek die gediplomeerden op de arbeidsmarkt brengt. Ten tweede en dat is een terechte opmerking van het bedrijfsleven, is het voor iedereen financieel moeilijk. En ten derde is er in zo’n systeem geen gegarandeerde return voor het bedrijfsleven. Een betere oplossing kan het laten varen van de schroom inzake het bestellen van studies door het bedrijfsleven zijn. Dat kan een belangrijke bron van inkomsten worden voor de universiteit en hogescholen. In het argument dat dit zou leiden tot studies ‘à la tête du client’ geloof ik niet. Een goede controle kan dit perfect opvangen.

De commentaren zijn gesloten.