Het verloren koninkrijk

Orangisme.jpgMet ‘Het verloren koninkrijk – Het harde verzet van de Belgische Orangisten tegen de revolutie 1828-1850’ heeft historica/emeritus Els Witte een behoorlijk verdienstelijk boek geschreven. Verdienstelijk op heel wat vlakken. We kunnen er immers niet om heen dat de kennis over de ‘Orangistische beweging’ zowel in Rijksnederland als hier eerder beperkt is. Het feit dat de geschiedenis steeds geschreven wordt door de ‘overwinnaar’ is daar niet vreemd aan. Het Orangisme heeft altijd de naam gehad een eerder marginaal fenomeen te zijn geweest na de muiterij van 1830. Evenzeer een fenomeen dat beperkt zou zijn geweest tot enkele grote steden, zoals Antwerpen en Gent.

Niets is minder waar. In haar boek toont Witte aan dat het Orangisme behoorlijk verspreid was over de hele zuidelijke Nederlanden. Evenmin een marginaal fenomeen, maar een te duchten tegenstander voor de nieuwe staat België en koning Leopold. De repressie die steeds dient te worden opgevoerd tegen de Orangisten, de inperking van de vrije meningsuiting – toch een van de steeds bejubelde paradepaardjes van de nieuwe staat – tonen aan dat de nieuwe leiders van België vaak de handen vol hadden met de beweging die naar restauratie streefde. Witte toont de lezers ook de vele kansen die de Orangisten hadden om het Koninkrijk der Nederlanden te herstellen, maar die teniet gingen aan verkeerde strategische keuzes, onbetrouwbare partners, intern gebakkelei,… Ook een zeer interessant aspect is hoe de prille Vlaamse Beweging evenzeer in die periode een cruciale fout maakt om niet tegen de usurpatoren te ageren en eerder aansluiting zoeken bij de ‘nieuwe leiders’.

Ondanks het feit dat ik dit boek toch als een standaardwerk zou willen bestempelen, is Witte ook heel eerlijk over de onvolledigheid van het boek. Regelmatig haalt ze in haar werk aan dat bepaalde aspecten niet uitgeput zijn en extra studiewerk vergen. Ook dat is m.i. een verdienste. Want hopelijk zet dit boek andere historici aan verder wetenschappelijk werk te verrichten over het ‘Orangisme’.

‘Het verloren koninkrijk’ is niet het eerste werk dat ik van Els Witte heb gelezen. En ook in dit werk zit eigenlijk een rode draad. Witte is historica, wetenschapper. En dat betekent niet altijd dat je dan te maken krijgt met iemand met een vlotte schrijfstijl. Bovendien probeert ze zo veel mogelijk fenomenen en aspecten van het Orangisme te belichten, ook al is het maar in een paar zinnen. Ook de veelheid aan personen die ze te berde brengt, maakt dat het geen boekje is dat je even leest voor het slapengaan. Bij sommige delen van het boek is het echt ‘doorbijten’. Maar het maakt het er niet minder interessant op.

Dit is echt zo’n boek waarvan ik na de lectuur overtuigd zeg: “Dit boek MOEST geschreven worden”. Elkeen die enigszins een ‘oranjehart’ heeft, moet dit boek op zijn boekenplank hebben (en indien mogelijk ook lezen). 

 

Els Witte – Het verloren koninkrijk: Het harde verzet van de Belgische Orangisten tegen de revolutie 1828-1850 – De Bezige Bij Antwerpen

De commentaren zijn gesloten.