• Het verloren koninkrijk

    Orangisme.jpgMet ‘Het verloren koninkrijk – Het harde verzet van de Belgische Orangisten tegen de revolutie 1828-1850’ heeft historica/emeritus Els Witte een behoorlijk verdienstelijk boek geschreven. Verdienstelijk op heel wat vlakken. We kunnen er immers niet om heen dat de kennis over de ‘Orangistische beweging’ zowel in Rijksnederland als hier eerder beperkt is. Het feit dat de geschiedenis steeds geschreven wordt door de ‘overwinnaar’ is daar niet vreemd aan. Het Orangisme heeft altijd de naam gehad een eerder marginaal fenomeen te zijn geweest na de muiterij van 1830. Evenzeer een fenomeen dat beperkt zou zijn geweest tot enkele grote steden, zoals Antwerpen en Gent.

    Niets is minder waar. In haar boek toont Witte aan dat het Orangisme behoorlijk verspreid was over de hele zuidelijke Nederlanden. Evenmin een marginaal fenomeen, maar een te duchten tegenstander voor de nieuwe staat België en koning Leopold. De repressie die steeds dient te worden opgevoerd tegen de Orangisten, de inperking van de vrije meningsuiting – toch een van de steeds bejubelde paradepaardjes van de nieuwe staat – tonen aan dat de nieuwe leiders van België vaak de handen vol hadden met de beweging die naar restauratie streefde. Witte toont de lezers ook de vele kansen die de Orangisten hadden om het Koninkrijk der Nederlanden te herstellen, maar die teniet gingen aan verkeerde strategische keuzes, onbetrouwbare partners, intern gebakkelei,… Ook een zeer interessant aspect is hoe de prille Vlaamse Beweging evenzeer in die periode een cruciale fout maakt om niet tegen de usurpatoren te ageren en eerder aansluiting zoeken bij de ‘nieuwe leiders’.

    Ondanks het feit dat ik dit boek toch als een standaardwerk zou willen bestempelen, is Witte ook heel eerlijk over de onvolledigheid van het boek. Regelmatig haalt ze in haar werk aan dat bepaalde aspecten niet uitgeput zijn en extra studiewerk vergen. Ook dat is m.i. een verdienste. Want hopelijk zet dit boek andere historici aan verder wetenschappelijk werk te verrichten over het ‘Orangisme’.

    ‘Het verloren koninkrijk’ is niet het eerste werk dat ik van Els Witte heb gelezen. En ook in dit werk zit eigenlijk een rode draad. Witte is historica, wetenschapper. En dat betekent niet altijd dat je dan te maken krijgt met iemand met een vlotte schrijfstijl. Bovendien probeert ze zo veel mogelijk fenomenen en aspecten van het Orangisme te belichten, ook al is het maar in een paar zinnen. Ook de veelheid aan personen die ze te berde brengt, maakt dat het geen boekje is dat je even leest voor het slapengaan. Bij sommige delen van het boek is het echt ‘doorbijten’. Maar het maakt het er niet minder interessant op.

    Dit is echt zo’n boek waarvan ik na de lectuur overtuigd zeg: “Dit boek MOEST geschreven worden”. Elkeen die enigszins een ‘oranjehart’ heeft, moet dit boek op zijn boekenplank hebben (en indien mogelijk ook lezen). 

     

    Els Witte – Het verloren koninkrijk: Het harde verzet van de Belgische Orangisten tegen de revolutie 1828-1850 – De Bezige Bij Antwerpen

  • Peeters reeds voor 1/3de geslaagd

    Peeters.jpgOnderschat een Tjeef nooit. Het zou een credo moeten zijn in de Wetstraat. Toch voor iedereen die de naoorlogse politiek wat heeft gevolgd. Begin september beslisten de federale onderhandelaars Marianne Thyssen van CD&V aan te wijzen als nieuwe Europese commissaris. MR (en ook anderen) hadden laten weten dat in dat geval de CD&V geen aanspraak kon maken op die andere grote post, nl. het premierschap. Aldus wordt besloten dat de volgende premier ‘uit de liberale familie’ zal komen. Ondanks die beslissing bleef Didier Reynders (MR) ontgoocheld. Hij had zichzelf graag in de Europese commissie zien zitten.

    Iedereen dacht op dat moment: het is over en out voor Kris Peeters. Er werd zelfs getwijfeld of hij wel co-formateur zou blijven. En toch bleef Peeters glimlachen. En waarom niet? Kris, die van Onze-Lieve-Heer een flinke dosis strategisch inzicht heeft meegekregen, weet wel beter. En reeds enkele weken later doet hij zijn zet. Hij vraagt uitdrukkelijk – uiteraard voor de camera’s en de verzamelde pers – dat de liberale familie nu eens duidelijkheid zou moeten verschaffen wie er premier wordt. Want de onzekerheid zou wegen op de onderhandelingen. Zijn opzet? Eén: zorgen voor spanningen – en in het beste geval ruzie – binnen de MR, die dan moet kiezen tussen co-formateur Michel (met een sterke aanhang) en de net gebuisde Didier Reynders (met een sterke aanhang). Twee: zorgen voor spanningen – in het beste geval ruzie – binnen de Open VLD. Maggie De Block is duidelijk als populairste uit de verkiezingen gekomen, maar de immer ambitieuze Gwendolyn Rutten voelt ook wel wat om de eerste vrouwelijke premier van België te worden. Drie: zorgen voor spanningen – en in het beste geval ruzie – tussen de Vlaamse en Franstalige liberalen. MR is immers de enige Franstalige partij in de onderhandelingen wat maakt dat verschillende bronnen vinden dat een Vlaming dan maar premier moet worden. Maar de Open VLD heeft wel minder zetels dan de MR.

    Vandaag lijkt het er op dat 1/3de van het plan ‘Peeters wordt Premier’ geslaagd is. Binnen de MR gaan steeds meer stemmen op om de premier niet te leveren. De weg van de minste weerstand is immers dat Charles Michel vice wordt in de nieuwe regering en Reynders voorlopig het voorzitterschap van Michel overneemt. Al dan niet in afwachting van een internationale functie die mogelijks vrijkomt. Bovendien is er bij de MR de vrees dat de N-VA een Franstalige premier als uitvlucht zou gebruiken om het pand te verlaten. Ergo een einde voor de Zweedse coalitie. En gelet op het feit dat PS en CDH aan elkaar geklonken zijn, exit voor de MR uit de mogelijke federale regering.

    Door ook nog eens te temporiseren in de onderhandelingen zorgt Peeters’ plan er nu stilaan voor dat de druk bij Open VLD komt te liggen. Als ze ook daar niet kunnen of durven kiezen, ligt de weg naar de federale regering Peeters I helemaal open. Politiek is simpel, niet?

  • VRT als voorbeeld?

    VRT.jpgIk kan het niet helpen, maar ik was echt onder de indruk van het optreden van Leo Hellemans in Terzake op Canvas. De directeur media van de openbare omroep was er gevraagd om zijn mening te komen geven over door de Vlaamse regering geplende besparingen bij de VRT.

    In alle eerlijkheid, ik heb toch ook even de wenkbrauwen moeten fronsen toen ik de cijfers hoorde. In 2015 moet de VRT tussen de 18 en 22 miljoen euro besparen. Tegen 2019 moet die jaarlijkse besparing zijn opgelopen tot een bedrag tussen 30 en 39 miljoen. Terwijl de bevoegde minister Sven Gatz heeft berekend dat de cultuursector het gemiddeld met 5% minder moet doen, loopt de besparing bij de VRT op tot 13% in 2019.

    Daarbij moet je ook nog even realiseren dat de openbare omroep net uit een besparingsronde komt waarbij ongeveer 116 miljoen euro werd gerealiseerd. En wegens de slechte economische situatie heeft de vorige Vlaamse regering er nog eens van de jaarlijkse dotatie 4,5 miljoen afgedaan. Komt er nog bij dat de dotatie van de VRT vastligt in de beheersovereenkomst, dat is een contract tussen de Vlaamse regering en de openbare omroep die loopt tot 2016. Eenzijdig wordt daar door de Vlaamse regering voor 2015 al direct een wijziging aangebracht van minimum 18 miljoen euro. En tot slot, het is intussen eind september. Het schema van de VRT voor 2015 ligt dus al vast.

    Kortom, er zijn wel wat redenen waarom de VRT moord en brand zou kunnen schreeuwen. Ze zouden niet alleen zijn. Allerhande verenigingen, vakbonden, enz. gaan vol in de aanval tegen deze Vlaamse besparingsregering, onder meer met het initiatief ‘Hart boven Hard’. Maar dan zit daar Leo Hellemans in Terzake. Hij zit uiteraard niet te juichen met de beslissing van de Vlaamse regering. Hij geeft eerlijk en correct toe dat 2015 een zeer moeilijk jaar zal worden. Maar hij vertelt vooral een positief verhaal. Het is wat het is. De cijfers zullen herbekeken worden, er zal bespaard worden en de VRT zal proberen om zo goed mogelijk zijn verantwoordelijkheid te nemen en zijn openbare opdracht te blijven vervullen.

    Los van de inhoudelijke discussie over waar eigenlijk besparingen meer nuttig waren geweest, waar er nieuwe inkomsten konden gegenereerd worden voor Vlaanderen, is dit toch wel een houding die opvalt. En trouwens schril afsteekt tegen heel wat subsidiejunks die nu moord en brand schreeuwen en een minder belangrijke opdracht ten aanzien van de samenleving hebben te vervullen dan de VRT. Kortom – en dat is altijd mijn houding geweest – als de VRT een pluim verdient krijgen ze die ook.